<>

Η Εξόδιος Ακολουθία του αείμνηστου Πάνου Ορφανού, Ιεροψάλτου του Ιερού Ενοριακού Ναού Αγίων Αναργύρων Λευκάδος προεξάρχοντος του Σεβασμιωτάτου Ποιμενάρχου μας κ. Θεοφίλου.

Categories: Τελευταία νέα

Εψάλλη το πρωί της Πέμπτης, 2 Ιανουαρίου 2020 και ώρα 11:00 π.μ. στον Ιερό Ενοριακό Ναό Αγίων Αναργύρων Κοσμά και Δαμιανού Λευκάδος, η Εξόδιος Ακολουθία του επί σειρά ετών Ιεροψάλτου του εν λόγω Ιερού Ναού Παναγιώτου (Πάνου) Ορφανού. Της Ακολουθίας προεξήρχε ο Σεβασμιώτατος Ποιμενάρχης μας κ. Θεόφιλος πλαισιωμένος από κληρικούς της Ιεράς μας Μητροπόλεως. Τον επικήδειο εκφώνησε ο εφημέριος του Ιερού Ενοριακού Ναού Αγίου Αθανασίου Απολπαίνης και Διευθυντής του Οίκου Πρόνοιας της Ιεράς μας Μητροπόλεως Αιδεσιμολ. Πρωτ. π. Παναγιώτης Ζαβιτσάνος.

 

ΕΠΙΚΗΔΕΙΟΣ ΛΟΓΟΣ, π. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΖΑΒΙΤΣΑΝΟΥ,

ΣΤΗΝ ΕΞΟΔΙΟ ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ ΤΟΥ ΑΕΙΜΝΗΣΤΟΥ  ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΟΡΦΑΝΟΥ,

ΣΤΟΝ Ι. ΝΑΟ ΑΓ. ΑΝΑΡΓΥΡΩΝ ΛΕΥΚΑΔΟΣ, 02-01-2020.

 

Μέσα στη χαρά του Αγίου Δωδεκαημέρου και λίγο πριν ανατείλει η νέα χρονιά, όπου όλοι μας γιορτάσαμε τη Σάρκωση του Θεανθρώπου, έφυγε από την πρόσκαιρη αυτή ζωή, ένα εκλεκτό μέλος της Εκκλησίας μας, αλλά και της τοπικής μας κοινωνίας, ο σεβαστός και αγαπητός Παναγιώτης Ορφανός. Ο κυρ Πάνος όπως όλοι τον αποκαλούσαμε.

Θα ήταν παράληψη Σεβασμιώτατε , πατέρες και αδελφοί, αν αυτόν τον εκλεκτό συμπολίτη μας δεν τον τιμούσαμε με δύο απλές σκέψεις. Δύο σκέψεις τις οποίες μου ανέθεσε να τις εκφωνήσω εδώ στην εξόδιο ακολουθία του ο Σεβασμιώτατος ποιμενάρχης μας, ως ελάχιστο αντίδωρο σε αυτά που προσέφερε στην κοινωνία της Λευκάδας αλλά και στην Εκκλησία μας. Εκπροσωπώντας, λοιπόν, και τα υπόλοιπα μέλη του Δ.Σ. του Γηροκομείου μας θα σκιαγραφήσω την προσωπικότητα του ανδρός.

Ο αείμνηστος Παναγιώτης Ορφανὸς γεννήθηκε τὸ 1933 στη Λευκάδα, όπου δημιούργησε την οικογένειά του, με την σύζυγό του Δήμητρα και τον γιό του Χαράλαμπο. Ήταν συνταξιούχος ιδιωτικὸς υπάλληλος. Κατὰ καιροὺς αναλάμβανε καίριες θέσεις στην τοπική μας κοινωνία, απὸ τις οποίες άφησε ανεξίτηλο το στίγμα του ήθους του, της εντιμότητάς του, της εργατικότητάς του, της διοικητικής του ικανότητας και της σπουδαίας ενεργητικότητάς του στα τοπικὰ δρώμενα.

Επιγραμματικὰ αναφέρω τα εξής: Διετέλεσε Γενικὸς Γραμματέας της Εργατικῆς Αδελφότητας Λευκάδος απὸ το 1966 μέχρι και το 2015. Πρόεδρος του Εργατικού Κέντρου Λευκάδας απὸ το 1980 έως το 1984. Πρόεδρος του Σωματείου Ιδιωτικών Υπαλλήλων Λευκάδας επὶ πολλά έτη. Ιδρυτικὸ μέλος του ιστορικού Σωματείου του νησιού μας, της «Νέας Χορωδίας Λευκάδος» απὸ τὸ 1964 μέχρι και σήμερα. Στη «Νέα Χορωδία» είχε διατελέσει κατὰ καιροὺς πρόεδρος (γιὰ οκτὼ χρόνια), αντιπρόεδρος, γραμματέας, ταμίας και ενεργὸ μέλος της χορωδίας. Και επίσης – όπως προανέφερα- πάνω απὸ 10 έτη ήταν μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Οίκου Πρόνοιας Λευκάδος, του Γηροκομείου μας, με την ιδιότητα του ταμία. Θα ήταν παράλειψη να μην αναφέρω στο σημείο αυτό, ότι με τη διάλυση του σωματείου της «Εργατικής Αδελφότητας Λευκάδος», ως βασικὸς συντελεστής, ο αείμνηστος Παναγιώτης Ορφανός, μαζὶ με τα υπόλοιπα εναπομείναντα μέλη της Αδελφότητας μερίμνησαν, ώστε όλα τα περιουσιακὰ στοιχεία της Αδελφότητας, κινητὰ και ακίνητα, να περάσουν στην ιδιοκτησία του Γηροκομείου, ώστε μέσω της αξιοποίησης τους απὸ το Ιδρυμα μας να συνεχίσει να εκπληρώνεται ο σκοπὸς της Αδελφότητας που δεν είναι άλλος από την βοήθεια και τη φροντίδα των  απόρων συμπολιτών μας.

Όλα τα παραπάνω, συνθέτουν έναν ἄνθρωπο του μόχθου, έναν πολὺ καλὸ οικογενειάρχη, έναν τίμιο επαγγελματία, έναν ευαίσθητο άνθρωπο που ενδιαφερόταν και για το καλὸ του τόπου μας, αλλὰ και  για τον πολιτισμὸ και την τέχνη γενικότερα.

Όμως ο μακαριστός Παναγιώτης Ορφανὸς δεν έμεινε μόνο σε αυτά. Ως πιστὸ μέλος της Εκκλησίας μας ασχολήθηκε απὸ πολὺ νωρὶς με την ψαλτικὴ τέχνη. Πέρασε απὸ αρκετοὺς Ναοὺς της πόλεώς μας διακονώντας ως ιεροψάλτης. Ξεκίνησε ως μαθητής Γυμνασίου (15 ετών) απὸ τον Ιερὸ Ναὸ της Παναγίας των Ξένων, επὶ ιερέως Φιλίππου Περδικάρη. Γυρνώντας απὸ τον στρατὸ έψαλλε στον Μητροπολιτικὸ Ναὸ της Ευαγγελίστριας, ως βοηθὸς του αριστερού ψάλτη, του μπάρμπα Χρήστου Βανδώρου. Στή συνέχεια, έψαλλε επὶ 45 και πλέον χρόνια στο δεξιὸ ψαλτήρι του Ιερού αυτού Ναού, των Αγίων Αναργύρων, επὶ ιερέως Νικολάου Φραγκούλη και μετέπειτα του νέου και σημερινού  ιερέως π. Γρηγορίου Τσαβαλα, μέχρι και πρόσφατα όσο του το επέτρεπε η υγεία του.

Εδώ, στον ιερὸ Ναὸ των Αγίων Αναργύρων,  απὸ το 1960, δημιούργησε τη χορωδία ευρωπαϊκής μουσικής που έδινε ένα διαφορετικὸ τόνο στη λατρεία του συγκεκριμένου Ναού, αλλά και του νησιού μας. Μέσα στη μακραίωνη ιστορία της ανθρωπότητας, ο Θεὸς υμνείται με διάφορους τρόπους της καθημερινότητας, η οποία εκφράζεται μέσα απὸ τις συνήθειες των λαών και τις ιδιαιτερότητες της κάθε περιοχής. Στην Π.Δ. περιγράφεται με γλαφυρὸ τρόπο η ύμνηση του Θεού, η οποία γίνεται με διάφορα μουσικὰ όργανα: «Ανετε ατν ν χω σάλπιγγος· ν ψαλτηρίω κα κιθάρα·  ν τυμπάνω κα χορ· ν χορδας κα ργάν· ν κυμβάλοις εήχοις·  ν κυμβάλοις λαλαγμο. Πσα πνο ανεσάτω τν Κύριον».

Απὸ την τοπική μας ιστορία γνωρίζουμε ότι η Λευκάδα, όπως και τα υπόλοιπα νησιὰ του Ιονίου, δεν γνώρισαν έντονα την τουρκικὴ κατοχή, όσο την ενετικὴ και την αγγλική. Αυτὸς είναι ο λόγος που τα νησιά μας ανέπτυξαν τα ευρωπαϊκὰ μουσικὰ ρεύματα, τα οποία επηρέασαν έντονα την ζωὴ των επτανησίων.  Έτσι ο Επτανησιακὸς πολιτισμός μας, έχει κρατήσει στοιχεία βυζαντινά, αλλὰ και στοιχεία που αποκόμισε απὸ την επίδραση των ευρωπαϊκών  λαών που ως κατακτητὲς πέρασαν απὸ τα νησιά μας. Αυτὲς οι επιδράσεις δεν ήταν δυνατὸν να μην περάσουν και στην εκκλησιαστικὴ ζωὴ και τέχνη. Ιδιαίτερη δε επίδραση άσκησαν στην εκκλησιαστικὴ Μουσικὴ και στην Εικονογραφία των Ναών μας.

Ο μακαριστός Παναγιώτης Ορφανὸς εκπροσωπούσε αυτό το κομμάτι της επτανησιακής τέχνης που έχει να κάνει με την μουσικὴ στη λατρεία μας. Το υπηρέτησε  επάξια, ως ένα όμορφο δείγμα ευρωπαϊκής εκκλησιαστικής μουσικής στο νησί μας. Στα υπόλοιπα νησιὰ του Ιονίου ο χαρακτήρας της ευρωπαϊκής μουσικής έχει εδραιωθεί πιο έντονα. Σε μας ίσως η εύκολη επαφή μας με την απέναντι πλευρὰ, την Ακαρνανία και την Ήπειρο, δεν βοήθησε να διατηρηθεί στον εκκλησιαστικὸ χώρο. Η παρουσία του κ. Ορφανού σε αυτὸν τον τομέα τον καθιστά από τους κύριους εκπροσώπους της εκκλησιαστικής ευρωπαϊκής μουσικής. Πολλοὶ επισκέπτες στο νησί μας αναζητούν ακόμη την χορωδία αυτή, που επὶ σειρά ετών ελάμπρυνε τις πανηγύρεις των Ιερών Ναών μας, την Μεγάλη Εβδομάδα στον συγκεκριμένο Ιερὸ Ναό, ιδιαιτέρως την περιφορὰ του Επιταφίου στην κεντρικὴ αγορὰ της πόλεώς μας, με αποκορύφωμα την μεγάλη Παλλευκαδιακὴ Πανήγυρι της Υπεραγίας Θεοτόκου της Φανερωμένης μας.

Γι’ αυτή του την συμβολή, η τοπική μας Εκκλησία δια του Επισκόπου μας κ. Θεοφίλου ετίμησε τον αείμνηστο Παναγιώτη Ορφανό για την προσφορά του ως ιεροψάλτου, στις 30-09-2014 σε εκδήλωση της Σχολής Βυζαντινής Μουσικής, στον ιστορικό ιερό Ναό του Παντοκράτορος της πόλεώς μας. Και στις 29-12-2017 τιμήθηκε από το Γηροκομείο μας, σε εκδήλωσή του, για την ανιδιοτελή προσφορά του στο Δ.Σ. του Γηροκομείου μας από τη θέση του ταμία και για την σημαντικότατη συμβολή του με τα υπόλοιπα μέλη της «Εργατικής Αδελφότητας Λευκάδος» – όπως προανέφερα- να εντάξουν τα περιουσιακά στοιχεία της Αδελφότητας στους σκοπούς του Γηροκομείου μας, ώστε να συνεχίζεται από το Γηροκομείο μας η προσφορά στον πάσχοντα συνάνθρωπο.

Προσπάθησα, αδελφοί μου,  με αυτές τις σκέψεις, να συνθέσω την προσωπικότητα του τιμίου αυτού ανδρός, που επί πολλές δεκαετίες διακόνησε την Εκκλησία μας και την τοπική μας κοινωνία.

Καταλήγοντας θέλω να θυμίσω ότι η εκδημία της πολυαγαπημένης του συζύγου Δήμητρας πριν από ενάμισι χρόνο περίπου τον κατέβαλε αισθητά. Οι δυνάμεις του λόγω ηλικίας, αλλά και του πόνου που του προξένησε αυτός ο αποχωρισμός, σιγά – σιγά έφθιναν. Ήρθε και η τελευταία δοκιμασία με τη νοσηλεία του στο νοσοκομείο της πόλεώς μας. Ο πόνος ζωγραφισμένος στο πρόσωπό του, αφού η κατάστασή του δεν του επέτρεπε να ομιλεί. Η πολυαγαπημένη του οικογένεια, όπως πάντα στο πλευρό του. Σε μια επίσκεψή μου εκτός των άλλων του ευχήθηκα «υπομονή». Ο ίδιος με δυσκολία μου έγραψε τρεμάμενος σε ένα σημειωματάριο που είχε: «Πόσο ακόμη υπομονή …». Του επανέλαβα «υπομονή …. όσο χρειαστεί». Γιατί ο πόνος αδελφοί μου ξεπλένει την ψυχή και την καθαρίζει από τυχόν απομεινάρια της αμαρτίας που κουβαλάμε όλοι εμείς οι άνθρωποι επί της γης. Ο πόνος λένε οι πατέρες έρχεται για να ολοκληρώσει το έργο της μετανοίας. Στον πόνο η ψυχή εξαγνίζεται. Λαμποκοπά. Ο πόνος είναι το καμίνι που πέφτει η ψυχή, «ως χρυσός εν χωνευτηρίω» (Σοφ. Σειρ. 2,5)  και καθαρίζεται από τη σκουριά των προσκαίρων.

Αγαπητέ μας και σεβαστέ μας κ. Πάνο, ο απόστολος Παύλος λέει ότι «Δια πολλών θλίψεων δει ημάς εισελθείν εις την βασιλείαν του Θεού» (Πραξ. 14,22). Οι θλίψεις είναι το εισιτήριο για τη Βασιλεία του Θεού. Ευχόμαστε ολόψυχα η ευγενική καρδιά σου, η τίμια ζωή σου, η έντονη δράση σου,  η ωφέλιμη προσφορά σου στην τοπική μας κοινωνία, αλλά κυρίως οι τελευταίες δοκιμασίες σου, να μείνουν βαθιά χαραγμένες στη μνήμη του Θεού, όπως ακριβώς έχουν μείνει και στη δική μας μνήμη!

Σε ευχαριστούμε πολύ!

Αιωνία σου η μνήμη!