<>

Το μαρτύριο και η μαρτυρία του Πόντου (Πρώτο μέρος) Του π. Γερασίμου Ζαμπέλη

Categories: Τελευταία νέα

Με αφορμή τις κατά καιρούς προκλήσεις της πολύφερνης κυρίας Βουλευτού, που δραστηριοποιείται επικίνδυνα  στο Ελληνικό Κοινοβούλιο, πατρονάρεται από κόμμα με συγκεχυμένες και απροσδιόριστες ιστορικές- πνευματικές θέσεις και ακούει στο όνομα Ρεπούση, όσον αφορά στον μαρτυρικό Ελληνισμό της  Μικράς  Ασίας και του Πόντου, θα θέλαμε να σημειώσουμε κάποιες θέσεις – απόψεις στηριγμένες στην αιμάτινα μεγαλειώδη και ιστορικά μαρτυρική ιστορία εκείνων των τόπων και των ανθρώπων.

Η έκδηλη και έντονα αποδοκιμαστική – πάλιν και πολλάκις –στάση της, όταν συζητείται  το θέμα της γενοκτονίας των Ποντίων, σε απόλυτο συνδυασμό με τα γραφόμενά της για τον διαβόητο «συνωστισμό» την σκληρή ώρα του αφανισμού του Ελληνισμού της Σμύρνης και της καταστροφής του Ρωμαΐκου, μας υποχρεώνει να αρθρώσουμε λόγο αλήθειας , την ώρα που κακοποιείται εσκεμμένα η αλήθεια. Ν’ αποκαλύψουνε την ιστορική μαρτυρία, την  στιγμή που έντεχνα και δόλια διαπομπεύεται  η ιστορία. Να χαράξουμε υπεύθυνη άποψη στο άψυχο  χαρτί,  όταν ανεύθυνα, προκλητικά και εθνοπροδωτικά  καταπατάται  η «αληθινή αλήθεια  της ιστορίας»,  διασύρεται   ο μαρτυρικός  Ελληνισμός,  προκλητικά και πλαγιομετωπικά , με χρήση την δολιότητα και την παραχάραξη, χτυπιέται αλύπητα  το ατίμητο αίμα των μαρτύρων, ξεσχίζονται  οι ζωντανές σάρκες  των ηρώων, συστηματικά αγνοείται η θυσία τους και στο άνομο όνομα κάποιων φτηνών επιδιώξεων  ή υλιστικών εξαρτήσεων τολμούν, ελάχιστοι, να ασελγούν στο φλογισμένο σώμα της Ελληνορθοδοξίας.

 Το τελευταίο καιρό αντικρίζουμε την εν λόγω κυρία να επιμένει στις σκληρές και άδικες , ρηχές και ανιστόρητες θέσεις της σε τηλεοπτικά πάνελ. Ελάχιστες φορές, όταν η αλήθεια  την στριμώξει και το δίκαιο την οδηγήσει σε εφιαλτικό αδιέξοδο, άτολμα και αγονάτιστα, μπορεί να διερωτηθεί για την ύπαρξη της ιστορικής αλήθειας. Τίποτα όμως πέραν τούτου.

 Είναι πέρα από κάθε συζήτηση αλήθεια πως «θέλει αρετή και τόλμη» κάθε αποδοχή της ιστορικής μαρτυρίας. Για να επιτευχθεί όμως αυτό απαιτείται εσωτερική απελευθέρωση του κάθε σοβαρού ή επιπόλαιου ερευνητή από ένοχες ή ενοχλητικές υλιστικές αιχμαλωσίες. Απαιτείται, δηλαδή ,καθαρή αντίληψη περί του ανθρώπου και όχι ατομοκρατική αποδοχή της ύπαρξης του. Όταν λ.χ. οι αντιλήψεις και οι θέσεις,  που επειχειρείς να περάσεις στο σπαρασσόμενο, πνευματικά – ηθικά και περιδινόμενο ιστορικά κοινωνικό σώμα αποτελούν απόσταγμα μεθοδεύσεων και αρχών υλιστικών , δεν είναι δυνατόν με γενναιότητα και φιλαλήθεια να διακονήσεις το ιερό μυστήριο της ιστορικής έρευνας  και να υποστηρίξεις τα πράγματα πέρα από την παραχάραξη , την νόθευση και την αναλήθεια.

 Όταν απουσιάζουν από την διακονία της ιστορίας τα θεμελιακά και βασικά τρία στοιχεία:  η κριτική προς το φως μέσα από την βασανιστική έρευνα και τα τεκμήριά της, η αντικειμενικότητα, που τροφοδοτείται από την ελευθερία του προσώπου και η φιλαλήθεια, που συνδέεται από το «εύψυχον» και το «ελεύθερον» κατά τον Θουκυδίδη, τότε  ο τραγικός διακινητής των όποιων αντιλήψεων ασεβεί κατά συρροή και ασελγεί συστηματικά στο αιμάτινα διδακτικό σώμα της ιστορίας. Είναι, γι’ αυτό, επικίνδυνος.

  Καιρός, όμως, να προσγειωθούμε στο θέμα μας και περιπλανώμενοι στα ιερά καλτερίμια της ιστορίας  να ξεναγηθούμε στο αιμάτινο και αείφωτο το αειθαλές και πολυδίδακτο χαράκωμα του μαρτυρικού Πόντου. Σε ’κείνη την άκρη της γης, όπου, για αιώνες πολλούς, ο Ελληνισμός αρχικά και η Ρωμιοσύνη στη συνέχεια  ύψωναν τις ιερές σημαίες της ελπίδος και της ζωής  «σύμπαντος κόσμου». Μέσα από τον ιερό θύλακα της Ελληνορθόδοξης παιδείας και μαρτυρίας – γι’ αυτό οι επίδοξοι αρνητές και τραγικοί σύγχρονοι αμφισβητείες χτυπούν σκληρά – φώτιζαν τα σκοτάδια των κοινωνιών δημιουργούσαν πολιτισμό ήθους και ανθρώπινου ύφους, ιερουργούσαν, μαρτυρικά, επίμονα, επίπονα, το θείο μυστήριο του υπέρτατου χρέους για τον άνθρωπο και τον πολιτισμό του. Για την πατρίδα και την συνέχειά της μέσα στην ιστορική κονίστρα.

Πλεούμενο είναι ο Πόντος, που ταξιδεύει μέσα στον αδυσώπητο χρόνο ανάμεσα στις πολλές και σκληρές ανεμοθύελλες της ιστορίας. Αλύγιστα  σχίζει την θάλασσα της εγκόσμιας  αγωνίας διασωζόμενος από την αγριότητα των καιρών και διασώζοντας  την κρυστάλλινη ιστορία του, που στο αθέατο βάθος των κυττάρων του είναι ξεκάθαρα Ελληνογενής.

  Το αρχικό ξεκίνημα της ιστορίας του και το ξετύλιγμα της ιστορικής του μαρτυρίας θα το συναντήσουμε στην συγκλονιστικά αξιοσημείωτη  εποχή του Ελληνικού αποικισμού. Κάπου στις παρυφές του 8ου π.Χ αιώνα. Όταν οι Έλληνες, θαλασσοπόροι και ποντοπόροι, έφταναν στον Εύξεινο Πόντο και δημιουργούσαν το γνωστό στην ιστορία δίκτυο των πόλεων εκείνης της περιοχής. Εκεί λοιπόν ζυμώθηκε το προζύμι του Ελληνικού πολιτισμού αναπτύχθηκαν οι τέχνες και τα γράμματα, που έμελλε  να μετατραπούν σε ισχυρή δύναμη άνωσης της κοινωνίας  και δημιουργός πνοή ανθρώπων. Παραμένει δυνατή μαρτυρία για την ύπαρξη του Ελληνισμού στην περιοχή, η άποψη του Ξενοφώντα στο πολυσήμαντο έργο του « η Κάθοδος των Μυρίων», η οποία επισημαίνει πως οι Μύριοι εύστοχα μπορούν να χαρακτηρισθούν ιδιαίτερα πολιτισμένοι και ο στρατός τους ισχυρός και αποφασιστικός.

  Αν αποδεχθούμε την άποψη των αρχαιολόγων, η Ελληνική παρουσία  και πολιτιστική δράση στον Πόντο ξεκινάει από την εποχή του Σιδήρου, γύρω στα 1100π.Χ. Και διακρίνεται  σε δύο άξονες δράσης: Τον μικρασιατικό Πόντο με την μακρά πολιτιστική πορεία και την Χερσόνησο της Κριμαίας με εξίσου σημαντική παρέμβαση. Διαχρονικά πλούσια και εξανθρωπιστική η πολιτιστική του δημιουργία. Ορθοτομούσε τον « υγιαίνοντα  λόγο της αλήθειας»  οικοδομούσε προϋποθέσεις διάσωσης του ανθρώπου και της κοινωνίας του και έχτιζε την ευημερία στους λαούς.

 Ο Πόντος « χτυπήθηκε» πεισματικά από ποικίλους εχθρούς. Παρέμενε όμως αλύγιστα όρθιος και αγονάτιστος. Λειτουργούσε σαν θαυμάσιο εμπορικό κέντρο και απίθανης αξίας πολιτιστική καρδιά. Ήδη ο ιστορικός Ξενοφώντας θα συναντήσει «πόλεις Ελληνίδες» στην περιοχή. Ανάφερε χαρακτηριστικά  την Τραπεζούντα, την Κερασούντα, την Σινώπη, την Αμισό. Είναι αξιοπρόσεχτη η παρατήρηση του Αθηναίου ιστορικού, που σημειώνει για την υποδοχή την οποία επεφύλαξαν  το  400 π.Χ. στο Ελληνικό μισθοφορικό σώμα  των Μυρίων οι κάτοικοι της Τραπεζούντας και της Σινώπης. Σεβόμενοι την Ελληνοκεντρική μαρτυρία του ιστορικού, αλλά και τον διαχρονικά άφθαρτο ιστορικό θα παραθέσουμε το κείμενο ανέγγιχτο ερμηνευτικής προσέγγισης. Θα αφήσουμε τον λόγο του, σαν πήδακα αιμάτινης αλήθειας, να διατρέξει το θολό τοπίο της σύγχρονης «ιστορικής μαρτυρίας»! Επιθυμία μας είναι να « χτυπήσει» τις αδύναμες συνειδήσεις των περίδοξων διακινητών ψευδών ιστορικών δηλώσεων και να αποφλοιώσει  τα εξασθενισμένα πνευματικά και ηθικά υπαρξιακά τους κύτταρα, ώστε να μπορέσουν  να αντέξουν την  κρυστάλλινη και μαρτυρικά ρωμαλέα αλήθεια. Να μπορέσουν  να αποδεχτούν την πραγματικότητα, αρνούμενοι να υπηρετούν την άδικη  μυθοπλασία, την άνομη παραπληροφόρηση, τον άγονο, επικίνδυνο και εν’πολλοίς αφελή αριστεροστραφή κομματισμό, την εμπορευματοποίηση του θλιβερού « συνωστισμού της Μικράς Ασίας». Την ιστορική αφασία, που όλα αυτά και με την σύμπραξη ενός αδίσταχτου νοητικού παχυδερμισμού, οδηγούν σε ριζώματα εθνικής μειοδοσίας και καταστάσεις ιστορικής προδοσίας. Να θυμηθούμε πως η κ. Ρεπούση , η οποία εργολαβικά έχει αναλάβει με την ενίσχυση  ή την πριμοδότηση  των κομματικών φίλων της , την διαπόμπευση των μαρτύρων και ηρώων του Πόντου και της Μικράς Ασίας, τελευταία  χτύπησε πάλι. Ο λόγος της, φονικά αιχμηρός και αδίσταχτα πνιγηρός για την  ιερή φάλαγγα των μαρτύρων αγωνιστών του γένους μας , επικίνδυνα προδοτικός και πλοηγικά καθοδηγητικός στους άσπονδους « φίλους »  μ ας , άγγιξε το ιερό μεγαλείο της αυτοθυσίας των γυναικών στο Ζάλογγο. Το είπε, απλά και αδίσταχτα, μύθο. Και το μήνυμα αυτό εστάλη, με την παγερότητα και την ανίερη βαρύτητά  του διαστρεβλώνοντας  και ποδοπατώντας την ιστορική, την βαρύτιμα ιστορική αλήθεια.

  Καιρός , λοιπόν, επανερχόμενοι στην  Ελληνοκεντρική ροή του λόγου μας, να αφήσουμε τον μεγάλο ιστορικά, τον ανεξάντλητο Έλληνα, τον Ξενοφώντα, να δώσει την μαρτυρία του:

  « Και ήλθον επί θάλατταν εις Τραπεζούντα, πόλιν Ελληνίδα, οικουμένην  εν τω Ευξείνω Πόντω, Σινωπέων αποικίαν, εν τη Κόλχίων  χώρα… Αγοράν δε παρείχον τω στρατοπέδω  Τραπεζούντιοι  και εδέξαντό τε τους έλληνας και Ξένια έδωσαν βους και άλφιτα και οίνον, συνδιεπράττοντο δε και υπερ των πλησίον Κολχων των εν τω πεδίω μάλιστα οικούντων, και ξένια και παρ’ εκείνων ήλθον βόες …». Η ίδια συμπεριφορά θα αποκαλυφθεί,  όταν οι «Μύριοι» έφθασαν στην Ελληνικότατη Σινώπη: « ‘Εστειλεν ημας, ανδρες στρατιωται, η πόλις των Σινωπέων και δια να σας επαινέσωμεν, διότι Έλληνες όντες νικάτε βαρβάρους, έπειτα δε και δια να σας συγχαρώμεν, διότι υπομείναντες πολλάς και φοβεράς στεναχωρίας, ως ημείς επληροφορήθημεν, εφθάσατε εδώ σώοι. Έχομεν δε την αξίωσιν, επειδή και ημείς είμεθα Έλληνες, να απολαύωμεν μεν ευεργεσίας τινάς εκ μέρους υμών, οι οποίοι είσθε Έλληνες, αλλά να μην πάσχωμεν κανέν κακόν…»

Η ιστορία του  Πόντου συνεχίζεται… Μέσα σε άγριους καιρούς άφιλες συνθήκες, τραγικές και φρικώδεις καταστάσεις.  Με ανυποχώρητο Ελληνικό πείσμα και σταθερότητα αρχών οι Πόντιοι συνεχίζουν τον βηματισμό τους μέσα στην ιστορία και τον χρόνο.

 Η εξανθρωπιστική προέλαση του Μεγάλου Αλεξάνδρου – 5ος π.Χ. αιώνας – ισχυροποίησε την ενότητα του Ποντιακού Ελληνισμού, γαλβάνισε την δημιουργική του αντοχή, ανέπτυξε και ενδυνάμωσε τις πλουτοφόρες πηγές ζωής και ολοκλήρωσε την πολιτιστική του συνέχεια.

 Η παρουσία των Ρωμαίων με την αγονάτιστη κατακτητική τους ορμή δεν αναχαίτισε το πνευματικό και πολιτιστικό ρεύμα προόδου. Ούτε μπόρεσε να γονατίσει τα ισχυρά νεύρα της εθνικής τους καταγωγής.

  Με την εμφάνιση του Χριστιανισμού οι Πόντιοι αποδέχθηκαν τη νέα θρησκεία, που μετέφεραν σ’εκείνα  τα ιστορικά μέρη οι Απόστολοι Πέτρος και Ανδρέας.  Για να αναπτυχθεί ευρύτερα στην περιοχή και σε σύντομο χρονικό διάστημα μία ζωντανή Εκκλησιαστική Κοινότητα, στηριγμένη  στο θεανθρώπινο και ιερό ρίζωμα της αγάπης  και της ελευθερίας. Κομιστές αυτού του ριζώματος και συνεχιστές του μαρτυρικού πνεύματος εδώ οι Μεγάλοι Πατέρες  και διδάσκαλοι της Εκκλησίας. Ένα πλούσιο σύννεφο αγίων, οσίων  και μαρτύρων, διδασκάλων  και Πατέρων ατίμητων, έχει να αναδείξει ο Πόντος και γενικότερα η γη της Μικράς Ασίας. Όλοι τους αδιαπραγμάτευτοι και αγονάτιστοι σκυταλοδρόμοι του ιερού γονιδιώματος  της αγάπης και τίμιοι αγωνιστές της ελευθερίας, που διασώζουν  και διασφαλίζουν την ιερότητα και την καθαρότητα του ανθρώπινου προσώπου. Που συνθέτουν και δεν αποσυνθέτουν, οικοδομούν και δεν αποδομούν την ενότητα των προσώπων με εσωτερικό σύνδεσμο την εν Χριστώ ειρήνη, για να προσφέρουν ηρωικό φρόνημα, αντιστασιακή αναπνοή και μαρτυρική – διαμαρτυρική μεγαλοσύνη στις κοινωνίες και τις κοινότητες  των ανθρώπων.

  Σε τούτα τα μαρτυρικά χαρακώματα,  πέραν του Αιγαίου,  κυοφορήθηκε μυστικά – μυστηριακά η Ρωμιοσύνη, αναπτύχθηκε  και διασφαλίσθηκε η Ρωμανία, σαν ισχυρή πολιτιστική δύναμη, σαν ζείδωρη αύρα αναγεννητικής αναπνοής και κενωτικής  καρποφορίας του Ελληνορθόδοξου πνεύματος. Εδώ πραγματοποιήθηκε η θαυμαστή σύζευξη  του αρχαίου Ελληνικού πνεύματος με την Ελληνορθόδοξη πνευματική αύρα. Για να αποδειχθεί δίκαιος και αληθινός ο λόγος του αείμνηστου Παναγιώτη Κανελόπουλου,  που, συνθετικά και επιβεβαιωτικά έλεγε: «Ο αρχαίος Ελληνικός λόγος άρχιζε να παρακμάζει. Σαν ανθρώπινος λόγος, εκείνο που είχε να προσφέρει το προσέφερε. Μέχρις όταν συναντήθηκε με τον μεγάλο Έφηβο της ιστορίας, τον Χριστιανικό λόγο. Τότε ανανεώθηκε, αναγεννήθηκε, ανασυγκροτήθηκε για να δημιουργηθεί ο Εληνορθόδοξος λόγος.»

 Εδώ, σε τούτο τον ιερό  Προμαχόνα της Ρωμανίας, στα χίλια χρόνια της λεγόμενης Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, ζυμώθηκε το ιερό προζύμι  της Ελληνορθοδοξίας. Δημιουργήθηκε η ακατάλυτη θυσιαστική ανάσα της Ρωμιοσύνης. Αναπτύχθηκε ο μεγάλος  και ιερός πολιτισμός, που σταθερά απέβλεπε στην σωτήρια διάσωση – πνευματική, ηθική, πολιτισμική – του ανθρώπου κάτω από τον ιερό ίσκιο και μέσα στο θαυμαστό  ζυμωτήριο αξιών του Θεανθρώπου.

  Μεγάλες Πνευματικές προσωπικότητες θα διακονήσουν ταπεινά και αμείωτα των άνθρωπο με κέντρο εμπλουτισμού τον Θεάνθρωπο. Ο Χριστός, σαν την  μόνη  δύναμη φωτός και αξιών  η  Εκκλησία Του, σαν την ιερή κολυμβήθρα της αναγέννησης και μεταμόρφωσης του ανθρώπου και του κόσμου ολόκληρου  η λατρεία του Θεού, σαν ασίγαστο ταμείο αιμοδοσίας, συνεχώς εκταμίευαν τον αγιασμό και την χάρη και την προσέφεραν σε όλους εκείνους, που με αγωνία καρδιάς την αναζητούσαν.

 Η περιοχή του Πόντου και της Μικράς Ασίας διαφύλαξαν την καθαρότητα της Βυζαντινής ιδέας. Κράτησαν αμόλευτο τον Βυζαντινό πολιτισμό. Αναχαίτισαν τις δόλιες επιδρομές των δυτικών, των  Παπικών ορδών  και κράτησαν ψηλά τα λάβαρα της Ρωμανίας. Η ορθοδοξία, σαν εσωτερική  δύναμη συνοχής ο Ελληνισμός, σαν ανόθευτη εθνική δύναμη, δεν γονάτισαν μπροστά σε πολύμορφες προσκλήσεις. Έγειραν ελάχιστα και εξωτερικά με την αδηφάγο επίθεση των Σταυροφόρων, για να ανασυνταχθούν όμως γρήγορα και να διασαλπίσουν με τον αντιστασιακό τους δυναμισμό της κορυφαίας  εσωτερικής  τους δύναμης, την ελευθερία. Και διασωζόμενοι συνέχισαν την μαρτυρική τους οδοιπορία.

Ο Πόντος λειτούργησε πάντοτε σαν την θρυλική καρδιά της Ρωμιοσύνης. Λειτουργώντας έστελνε  το αίμα της ελπίδος και της ζωής σε όλα τα μέρη της Ρωμιοσύνης . Για να διασφαλίζει σ’αυτά την μαρτυρική αγωνία της τόλμης και  της ελευθερίας. Όταν ακόμη πλησίασαν άσπονδοι φίλοι  και  επικίνδυνοι εχθροί – Σελτζούκοι Τούρκοι, 11ος αιώνας – οι Πόντιοι ετοιμάσθηκαν για τα χαρακώματα των αντιστάσεων. Έσβησαν τις περήφανες  Υψηλές Πύλες και πέρασαν το κατώφλι των μεγάλων θυσιών. Δίχως και τώρα να υποτιμήσουν την ανάγκη της  πνευματικής αφύπνισης, της πολιτιστικής δημιουργίας. Την ανάγκη, μέσα από το οποίο μαρτύριο της διάσωσης της Ελληνορθόδοξης μαρτυρίας.

Θεωρούμε, πως το επιθετικό μένος κάποιων σύγχρονων «ιστορικών» και παραχαρακτών της θυσιαστικής πορείας  του ευλογημένου και μαρτυρικού Πόντου, κυρίως  οφείλεται στην αναλλοίωτη ύπαρξη των ελληνορθόδοξων κυττάρων τους. Δεν διαθέτουν οι  «κυνηγοί  κ εφαλών» την τόλμη και την ευθύνη να δικαιολογήσουν την  διωκτική τους μανία, αλλά από τις ιστορικά αθεμελίωτες,  ανθρώπινα άναρθρες,  πολιτιστικά άγριες  και εθνικά προδοτικές, όπως τελευταία  επεσήμανε ο Μίκης Θεοδωράκης , αυτές  κραυγές τους κάτι τέτοιο προδίδουν. Είχαν , δηλαδή την «ατυχία» να είναι Ελληνορθόδοξοι και πρέπει να οδηγηθούν ξανά στην φονική κρεμάλα. Δυστυχώς !

-συνεχίζεται-