<>

ΠΟΙΜΑΝΤΟΡΙΚΗ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΥΠ’ΑΡΙΘΜ. 69

Categories: ΕΓΚΥΚΛΙΟΙ

«Ἐπί τῇ ἑορτῇ τῆς Ὑψώσεως τοῦ Τιμίου Σταυροῦ»

Πρός

Τόν Ἱερό Κλῆρο καί τό χριστεπώνυμο πλήρωμα

τῆς καθ’ ἡμᾶς Ἱεράς Μητροπόλεως

 

Ἀγαπητοί μου Πατέρες καί Ἀδελφοί,

 

Μεγάλη καί ίδιαίτερα σημαντική γιά τήν ζωή μας, ἀλλά καί τήν ζωή τοῦ κόσμου ὁλόκληρου, εἶναι ἡ σημερινή ἑορτή∙ προβάλλεται μυσταγωγικά καί κατανυκτικά, τό πιό ἱερό σύμβολο τῆς ἐλευθερίας καί τῆς ἀγάπης∙ ἀποκαλύπτεται μέσα στόν ἔντρομα συγχυσμένο κόσμο μας ἡ ζωηφόρος πηγή τῆς ἐλπίδος καί τῆς σωτηρίας μας. Δείχνεται καί τιμᾶται ἡ σημαία καί τό λάβαρο τῆς Ἐκκλησίας μας, πού εἶναι ὁ Τίμιος Σταυρός.

Μέ ἀφετηρία τῆς σκέψης μας τό ἱερό Εὐαγγέλιο, πού διαβάστηκε σήμερα καί σέ κάποιο σημεῖο του μᾶς θύμησε ὅτι ὁ Ἰησοῦς Χριστός, μετά τήν καταδίκη του, «ἐξήλθε βαστάζων τόν σταυρόν αὐτοῦ» (Ἰω. 19, 17), θά μιλήσουμε γιά τό μεγάλο μυστήριο τοῦ Τιμίου Σταυροῦ. Τό μυστήριο πού αἰῶνες τώρα μέσα ἀπό τό λυτρωτικό καί χαριτόβρυτο Σῶμα τοῦ Χριστοῦ μας, τήν Ἁγία Του Ἐκκλησία, ἐκταμιεύει διαρκῶς λύτρωση ἀπό τά δεινά, πού πιεστικά βασανίζουν τόν ἄνθρωπο, καί ζωή.

Κάποτε ὁ Σταυρός ἦταν ὄργανο θανατικῆς ἐκτέλεσης τῶν κακούργων, ξύλο ἐντροπῆς καί κατάρας. Ἀλλ΄ ἀπό τότε, πού πάνω του πέθανε ὁ ἀναμάρτητος Σωτήρας μας, ὁ Σταυρός ἔγινε «τίμιον Ξύλον», «ὅπλον εἰρήνης» καί «ἀήττητον τρόπαιον». Ἀπό τότε τό ἱερό Του σχῆμα χαράσσεται παντοῦ, σημαδεύει μέ τήν σιωπηλή Του παρουσία τήν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ, ὑποδεικνύει τήν σώζουσα ἐλπίδα καί ἀποτελεῖ τήν μοναδική παρηγοριά στόν στρατοκόπο τῆς ζωῆς ἄνθρωπο.

Ὁ λόγος γιά τόν τίμιο Σταυρό εἶναι ἀνεξάντλητος. Ἀτελείωτες ὧρες μπορεῖ κανείς νά ὁμιλεῖ γιά τό μυστήριο τοῦ Σταυροῦ. Καί τοῦτο γιατί ὁ Σταυρός, δηλαδή ὁ Σταυρικός θάνατος τοῦ Χριστοῦ, εἶναι τό συγκλονιστικότερο καί μεγάλο μυστήριο τῆς πίστεως. Γι’ αὐτό ἡ Ἐκκλησία μας τό σέβεται, τό πιστεύει, τό προσκυνᾶ καί δέν περνάει στήν διαδικασία νά τό ἐξηγήση. Μονάχα μιλάει καί διδάσκει στόν κάθε ἄνθρωπο τί εἶναι ὁ Σταυρός γιά τήν Ὀρθόδοξη πίστη μας καί γιά τήν ζωή μας.

Ὁ Σταυρός, λοιπόν, ἀδελφοί μου, εἶναι τό σταθερό σημεῖο τῆς πίστεως. Ὅποιος δέν ἔχει ἐπάνω του τό ἱερό αὐτό σύμβολο, ὅποιος δηλαδή δέν ὁμολογεῖ τό Σταυρικό θάνατο τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ, αὐτός δέν μπορεῖ νά εἶναι Χριστιανός. Ὅπως χαρακτηριστικά διδάσκει ὁ μάρτυρας ἅγιος Πολύκαρπος, «ὅποιος δέν ὁμολογεῖ τό μυστήριο τοῦ Σταυροῦ προέρχεται ἀπό τό χῶρο τοῦ διαβόλου». Καί ὁ ἅγιος Κύριλλος ἀρχιεπίσκοπος Ἱεροσολύμων τονίζει διδακτικά: «Ἄς κάμωμε τό σημεῖο τοῦ Σταυροῦ, ἀπάνω στό ψωμί πού τρῶμε κι ἀπάνω στό ποτήρι πού πίνομε νερό. Ἄς κάμωμε τό σημεῖο τοῦ Σταυροῦ ἀπάνω μας, ὅταν βγαίνωμε ἀπό τό σπίτι κι’ ὅταν μπαίνωμε, ὅταν πέφτωμε νά κοιμηθοῦμε κι’ ὅταν σηκωνόμαστε ἀπό τό κρεββάτι. Εἶναι μεγάλο φυλαχτό ὁ Σταυρός, εἶναι τό σημεῖο πού φυλάει τούς πιστούς καί πού τό φοβοῦνται οἱ δαίμονες».

Ὁλόκληρη ἡ μυστηριακή καί λοιπή λατρευτική ζωή τῆς Ἐκκλησίας μας ἀρχίζει καί τελειώνει μέ τό σημεῖο τοῦ Σταυροῦ. Παντοῦ ὁ Σταυρός πλοηγεῖ τό ἔργο τῆς Ἐκκλησίας γιά τήν σωτηρία τοῦ «σύμπαντος κόσμου». Γι’ αὐτό καί ἡ παράδοση τῆς Ἐκκλησίας ἐπιμένει νά μᾶς καθοδηγεῖ ὥστε πρώτη καί βάσιμη πνευματική μέριμνά μας νά εἶναι τό σημεῖο τοῦ Σταυροῦ. Αὐτός εἶναι ἡ ἄσβεστη βρυσομάνα τῶν ἐλπίδων μας, ἡ ἀνεξάντλητη πηγή τῶν θείων δωρεῶν.

Πόσο χαριτωμένα καί ἀληθινά ὁ ἱερός ὑμνογράφος ἀποκαλύπτει τήν ἀξία, τήν σημασία καί τήν προσφορά τοῦ Σταυροῦ στή ζωή μας. «Σταυρός πιστῶν τό στήριγμα, Σταυρός Ἀγγέλων ἡ δόξα καί τῶν δαιμόνων τό τραῦμα». Σήμερα, ἐποχή πνευματικῆς σύγχυσης καί ταραχῆς∙ κρίσεων σκληρῶν καί ἀδιεξόδων, εἶναι ἀπόλυτη ἀνάγκη νά σταθούμε ἀγωνιστικά κάτω ἀπό τόν εὐλογημένο ἴσκιο τοῦ Σταυροῦ. Τότε θά ἀποδυναμωθεῖ ἡ αφόρητη ζεστασιά τοῦ ἐγωϊσμοῦ καί ἡ πνιγηρή αἴσθηση τῆς βασανιστικῆς μοναξιᾶς. Ὁ Τίμιος Σταυρός θά προσφέρει βάλσαμο παρηγοριᾶς, δύναμη ἀγάπης, ἐλπίδα συντροφικότητας καί βεβαιότητα σωτηρίας. Δέν θά μᾶς ἐξουσιάζει ἡ σκληρή λογικῆ μέ τήν ἄφιλη πρακτική της. Ἡ καρδιά, σάν ἱερός θρόνος τοῦ Θεοῦ, θά αἱματώνει τήν ὕπαρξή μας ἀπό τό θεῖο αἷμα πού ὁ Μεγαλομάρτυρας τοῦ Γολγοθᾶ συνεχῶς  μέ τόν Σταυρό Του στέλνει σέ κείνους, πού ταπεινά καί ἀληθινά τόν πιστεύουν.

Προσέξτε, ἀδελφοί! Ὁ Ἰησοῦς Χριστός καταδικάστηκε σέ σταυρικό θάνατο καί καθώς ὅριζε ὁ νόμος ἔπρεπε μόνος του νά σηκώσει τό σταυρό του μέχρι τόν τόπο ἔξω ἀπό τήν πόλη, πού θά τόν σταυρώνουν. Βγῆκε, λοιπόν, καί πέρασε μέσα ἀπό τόν λαό, πού ἄλλοι τόν χλεύαζαν καί κάποιοι τόν ἔκλαιαν, «βαστάζων τόν σταυρόν αὐτοῦ» (Ἰω. 19,17). Τό ἴδιο συμβαίνει καί στή ζωή μας. Ὁ βίος τοῦ Χριστιανοῦ εἶναι σταυρός.  Εἶναι μαρτύριο ἐλπίδος, πού ἀνοίγει τό δρόμο γιά τήν προσωπική ἀνάσταση∙ τήν σωτηρία. Κανείς δέν «πάει στόν παράδεισο χορεύοντας» λέει ὁ λάος μας.

Δυσκολίες, βάσανα, περιπέτειες, ἀγῶνες καί ἀγωνίες ἀποτελοῦν τήν καθημερινότητά μας. Οἱ πάντες σήμερα μιλᾶνε γιά τήν ἄμεση ἀνάγκη ὕπαρξης μέτρων σωτηρίας. Ὁ καθένας, βέβαια, ἀπό τήν δική του θέση. Ὅμως κανένας ἀπό αὐτούς τούς περίδοξους κήρυκες δέν ἐπισημαίνει τήν ἄμεση ἀνάγκη γενναίων ξεπερασμάτων μέσα ἀπό σταυρόσιμες ὁδοιπορίες. Κανένας δέν λέει τήν ἀλήθεια, πού αἰῶνες τώρα λιτανεύει καί ὁμολογεῖ ἡ Ἐκκλησία μας. Την ἀλήθεια πώς ἡ λύτρωση καί ἡ ἀνάσταση, ἡ σωτηρία καί ἡ ἐλπίδα τῆς ζωῆς καί τοῦ ἀνθρώπου εἶναι καρποί πού ὁλοκληρώνονται μέσα στό ἱερό χῶμα τοῦ Σταυροῦ. Ὅλοι -οἱ περισσότεροι τουλάχιστον,- κηρύττουν ἕναν κοινωνικό Χριστιανισμό, δίχως σταυρόσιμη προοπτική καί προσφέρουν μάταιες ἐλπίδες. Ὅμως, γιά νά μή συντριβοῦν οἱ ἀνθρώπινες ὑπάρξεις πάνω στίς σκληρές καί κρύες πέτρες τῆς πνευματικῆς ἀδιαφορίας, τῆς ἠθικῆς ἀποτυχίας, τῆς πολύμορφης ἀστοχίας, πρέπει τώρα νά σηκώσουν τόν Σταυρό τοῦ Κυρίου. Νά ζήσουν τήν ἐλπιδοφόρα μαρτυρική Του πορεία. Νά αἰσθανθοῦν τήν παρηγοριτική ἀνάσα τοῦ Ἐσταυρωμένου στήν ζωή τους. Νά πιστέψουν στήν θεραπευτική  δύναμη τῆς Ἀγάπης Του. Να συντονίσουν τά βήματά τους μέ τά βήματα τοῦ Θεανθρώπου μέσα στό ἱερό Του Σῶμα, τήν Ἐκκλησία. Ἔτσι θ’ ἀνοίξει ὁ δρόμος τῆς Ἐλπίδας τοῦ ἀνθρώπου πέρα ἀπό τά μαρτυρικά χαρακώματα τῆς σκληρῆς καθημερινότητας καί θά ὁδηγηθούμε ὅλοι στό εὐλογημένο καί λυτρωτικό ξέγναντο. Στήν Ἀνάσταση.

Ὅπως, λοιπόν, ὁ Χριστός ἔτσι καί ὁ καθένας μας, ἀγόγγυστα, ἄς σηκώσει τό Σταυρό Του μέ προσδοκία, ἐλπίδα καί πίστη τήν σωτηρία, τήν ἀνάσταση.

 

Μετά πατρικῶν εὐχῶν καί ἀγάπης Χριστοῦ

Ο Μ Η Τ Ρ Ο Π Ο Λ Ι Τ Η Σ

 

 † Ὁ Λευκάδος καί  Ἰθάκης Θεόφιλος